Wstęp

W tym raporcie skupimy się na podsumowaniu wyników z matematyki w badaniu PISA w Polsce i na świecie, porównamy te wyniki ze sobą, a także porównamy wyniki z Polski z wynikami z edycji tego badania z poprzednich lat.

Czym jest badanie PISA?

PISA - Program Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów (ang. Programme for International Student Assessment)

Badanie PISA jest największym badaniem umiejętności uczniów na świecie, realizowane co trzy lata we wszystkich krajach członkowskich OECD, a także w kilkudziesięciu innych państwach. Polska uczestniczy w nim od samego początku, czyli od roku 2000. Badanie PISA pokazuje poziom i zróżnicowanie umiejętności piętnastolatków, które rozwijane są w trakcie edukacji szkolnej, jak i poza szkołą.

W każdej edycji PISA nacisk położony jest na jedną spośród trzech dziedzin: rozumowanie matematyczne, rozumienie czytanego tekstu lub rozumowanie w naukach przyrodniczych. W 2018 r. w badaniu uczestniczyło 79 krajów i regionów, a liczba przebadanych uczniów przekroczyła 660 tys. Polskę reprezentowało 5653 młodych Polaków z 227 szkół.

Przebieg Badania - część matematyczna

Część matematyczna badania PISA 2018 zawierała 70 zadań o różnym stopniu trudności. Były to dokładnie te same zadania, które rozwiązywali uczniowie w badaniu PISA 2015. Zadania miały zróżnicowany format: w 26 z nich należało wybrać poprawną odpowiedź spośród kilku podanych lub ocenić, czy podane zdania są prawdziwe, czy fałszywe; w 44 pozostałych należało samodzielnie sformułować odpowiedź i jej uzasadnienie. W badaniach PISA 2015 oraz PISA 2018 uczniowie rozwiązywali zadania na ekranach komputerów; do roku 2012 wpisywali rozwiązania w zeszytach testowych.

Wyniki PISA w Polsce i na świecie

Średnia wyników wśród krajów osiągnięta przez studentów w badaniu PISA w 2018 roku wynosiła 489 punktów.

Pierwsze miejsce zajmują Chiny ze średnią liczbą punktów aż 591 puntków.

W pierwszej dziesiątce znalazła się również i Polska (dokładniej na 10 miejscu) z wynikiem 516 punktów.

Średnia na dane państwo wraz z błędem standardowym

df %>% 
  select(Kraj, Średnia, błąd.standarodwy) %>% 
  DT::datatable()

Wyniki pokazane na mapie świata

world <- map_data("world") %>% 
     rename(Kraj = region)

p <- world %>% 
     left_join(df2, by = "Kraj") %>% 
     ggplot(aes(x = long, y = lat, group = group), color = "black") + 
     geom_polygon(aes(fill = Średnia)) +
     scale_fill_gradient2(low = "lightblue",
                           mid = "blue",
                           high = "darkblue",
                           midpoint = 516) + #mid point == wynik Polski
     theme_bw() +
     ggtitle( "Średnia wyników PISA z matematyki w 2018 r. na kraj") +
     theme(plot.title = element_text(hjust = 0.5))

ggplotly(p)

Szare pola oznaczają kraje nie biorące udziału w badaniu (z wyjątkiem Wietnamu, którego dane zostały w raporcie pominięte).

Można zauważyć, że większość najwyższych wyników pochodzi od krajów europejskich (w tym Polski). Poza nimi wysokimi wynikami mogą również pochwalić się mieszkańcy Chin i Kanady.

W Ameryce Północnej wysokie wyniki Kanady oraz Stanów zjednoczonych znacznie różnią się od wyników z Meksyku.

Najgorsze wyniki pochodza od krajów Południowej Azji, Południowej Ameryki oraz Afryki

Polska w badaniu PISA na przestrzeni lat

df3 %>% 
  DT::datatable()

Można zauważyć znaczne polepszenie się wyników Polski z matematyki na przestrzeni lat w badaniu PISA.

Wyniki Polski z każdym rokiem nie tylko są lepsze od jej wyników z edycji poprzednich, również na tle krajów Unii Europejskiej i świata Polska wypada lepiej, z każdą edycją (z wyjątkiem roku 2015).

Wnioski

Poziom umiejętności i zrozumienia matematyki polskich uczniów zdecydowanie wyróżnia się nie tylko na tle uczniów z innych krajów Unii Europejskiej, ale także na tle uczniów z całego świata.